Карта сайта
Версія для людзей са слабым зрокам
бел
Меню
Галоўная / Навiны

Аляксандр Чарвякоў: «Эканоміка пераходзіць з фазы аднаўлення да росту»

Айчынная эканоміка аднавілася і прадэманстравала ў I квартале 2021 г. у параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года рост ВУП на 0,9%. Прагназуецца, што за 1-е паўгоддзе ВУП павялічыцца на 1,5-1,8%. Такія лічбы ўтрымліваюцца ў эканамічным аглядзе міністра эканомікі Аляксандра Чарвякова, падрыхтаваным для «ЭГ».

Рост ВУП - вынік працы эканомікі, а не нізкай базы

У сакавіку беларуская эканоміка працягнула расці. У параўнанні са студзенем-лютым тэмп росту ВУП паскорыўся на 0,1 п.п. Прырост за I квартал 2021 г. у параўнанні з I кварталам 2020 г. - 0,9%. Эканоміка спрацавала лепей, чым меркавалася. Раней Мінэканомікі прагназавала захаванне аб'ёму ВУП на ўзроўні I квартала мінулага года.

Эфект параўнання з нізкай базай мінулага года носіць разнанакiраваны характар. З аднаго боку, у гэты перыяд COVID-19 яшчэ практычна не аказваў ўплыву на эканоміку краіны. З іншага - негатыўна ўздзейнічалі іншыя знешнія фактары (нізкія аб'ёмы паставак нафты і адсутнасць калійных кантрактаў).

Улічваючы невялікае зніжэнне ВУП у мінулым годзе (0,9%), гэта сігнал аб тым, што эканоміка пераходзіць з фазы аднаўлення да росту. Прычым без макраэканамічных дысбалансаў. Аднаўленне эканамічнай актыўнасці пачалося з III квартала 2020 г. Гэтаму спрыялі рашэнні ўрада «не спыняць» эканоміку, а таксама меры падтрымкі ўказаў ад 24.04.2020 № 143, ад 28.05.2020 № 178 і інш. Як следства, працуючыя прадпрыемствы сталі той базай, якая дазволіла пачацца аднаўленчаму росту і выкарыставаць у поўнай меры паляпшэнне знешняй кан'юнктуры, звязанае са змякчэннем антыкавiдных мер у нашых гандлёвых партнёраў.

Адзначым, галіны спрацавалі без відавочных правалаў, франтальна, ўнеслі свой уклад у фарміраванне валавога дададзенага кошту (ВДС).

Чаканнi і дынаміка росту прамысловасці - пазітыўныя

Асноўным драйверам росту выступае прамысловасць (109,2%).

Высокія тэмпы забяспечаны не толькі за кошт сыравіннага сектара (нафтаперапрацоўка - 147,1%, калійныя ўгнаенні - 142,9%), але і галін, што вырабляюць інвестыцыйныя тавары.

Павелічэнне выпуску назіраецца па ўсім спектры асноўных відаў прадукцыі.

За I квартал паскорыўся рост ВДС прадукцыі машынабудавання (117,8%). Павялічылася вытворчасць ўборачных машын (140,5%), пагрузчыкаў (134,1%), кар'ерных самазвалаў (130,7%), трактароў (109,1%) і інш. Працягвае устойліва развівацца хімічны комплекс, у тым ліку за кошт паскоранай вытворчасці лекавых сродкаў (113,9%).

Дынамічнаму росту ВДС электраабсталявання (на 11,4%) спрыяла вытворчасць бытавых халадзільнікаў і маразільнікаў (113,7%), пральных машын (126,5%), электрычных ўбудавальных панэляў (123,9%) і інш.

Станоўчы імпульс эканоміцы ў I квартале надаў пагодны фактар, што забяспечыла дадатковы попыт на энергетычныя тавары. Акрамя таго, рост прамысловай вытворчасці абумовіў павелічэнне спажывання электраэнергіі і цяпла (тэмп ВДС - 113,8%).

Іншымі словамі, рост назіраецца менавіта ў тых галінах, якія вызначаны драйверамі эканамічнага росту ў новай пяцігодцы.

Важна падкрэсліць, што ўзровень складскіх запасаў на 1 красавіка (61,2%) знаходзіцца на самай нізкай адзнаке з 2013 г. На экспарт пастаўлена больш за 60% прадукцыі прамысловасці.

Яшчэ адзін сегмент, на які робіцца стаўка і дзе мы не цалкам рэалізуем патэнцыял, - перапрацоўка мясцовай сыравіны, у тым ліку сельскагаспадарчай.

Пандэмія ў меншай ступені адбілася на вытворчасці харчовых прадуктаў (+ 1,6% за квартал). Павялічылася вытворчасць каўбасных вырабаў (110,5%), алеяў раслінных (110,7%), сыроў цвёрдых (104,9%).

Кажучы аб галіне ў цэлым, нельга не адзначыць яе сезонны характар. Да прыкладу, у цукровай галіны, развіццё якой залежыць ад пары года і сітуацыі на сусветных рынках. Цяпер сусветныя даляравыя цэны на цукар больш чым на 30% перавышаюць ўзровень сакавіка мінулага года. Гэта звязана са зніжэннем прапановы цукру ў бягучым сезоне. Пры такой дынаміцы фінансавы стан нашых цукраперапрацоўчых прадпрыемстваў будзе паступова аднаўляцца.

Палепшыліся фінансавыя паказчыкі прамысловай галіны. Рэнтабельнасць продажаў - 8,2%, што на 0,6 п.п. вышэй ўзровень студзеня-лютага 2020 г. Чысты прыбытак склаў 815 млн руб., у той час як у студзені-лютым мінулага года ён быў адмоўны (-1,3 млрд.руб.).

На ўстойлівы характар ​​станоўчага трэнду ў прамысловасці паказваюць вынікі апошніх апытанняў кіраўнікоў прампрадпрыемстваў, што рэгулярна праводзяцца НДЭІ Мінэканомікі. Рэспандэнты пазітыўна бачаць бліжэйшую перспектыву з пункту гледжання попыту на прадукцыю, загрузкі вытворчых магутнасцяў і г.д. Яго пазітыўная дынаміка шмат у чым тлумачыцца «цыклічным» аптымізмам пасля значнага спаду ў мінулым годзе. Наяўнасць партфеля заказаў дазваляе планаваць захаванне бягучага ўзроўню занятасці. Большасць рэспандэнтаў (80%) лічыць, што ў бліжэйшы час колькасць занятых на прадпрыемствах не зменіцца. Пры гэтым колькасць удзельнікаў апытання, якія чакаюць павелічэнне колькасці занятых, пераўзыходзіць удзельнікаў, якія чакаюць скарачэнне (14% супраць 5%).

Больш падрабязна чытайце ў свежым нумары Эканамічнай газеты, а таксама на сайце.